ਟਾਈਫਾਇਡ ਬੁਖਾਰ: ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਤੇ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਭੁੱਖ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ; ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਸੰਭਵ
ਟਾਈਫਾਇਡ ਬੁਖਾਰ ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਰਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ Salmonella Typhi ਨਾਮਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ, ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- ਬਿਨਾਂ ਉਬਾਲੇ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
- ਸੜਕਾਂ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ।
- ਬਿਨਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣਾ।
- ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥ ਨਾ ਧੋਣਾ।
- ਪਖਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਨਾ ਧੋਣਾ।
- ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਮੱਖੀਆਂ ਬੈਠ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਲ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ, ਤਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ, ਜੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ।
- ਭੁੱਖ ਘਟਣਾ।
- ਪੇਟ ਦਰਦ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ।
- ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਦਸਤ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ।
- ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਹਲਕੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਣੇ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ ਅਣਡਿੱਠਾ
ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਬੁਖਾਰ ਵਰਗੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਭਾਰੀ ਰਹਿਣਾ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਪੇਟ ਠੀਕ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਦੇ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਧਾਰ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ, ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਲੱਡ ਕਲਚਰ: ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੈਸਟ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਕਸਰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ: ਇਹ ਟੈਸਟ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਟਾਈਫਾਇਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਟਾਈਫਾਇਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਦਵਾਈ ਦੇਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਉਮਰ, ਭਾਰ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
- ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਦਵਾਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਓ।
- ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
- ਬੁਖਾਰ ਘਟਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਵਰਤੋ।
- ਜੇਕਰ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੁਖਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਦੇਖਭਾਲ
ਘਰੇਲੂ ਦੇਖਭਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਓਆਰਐਸ (ORS) ਦਾ ਘੋਲ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਓ।
- ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵਰਤੋ।
- ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਦਾਲ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਹਲਕਾ ਸੂਪ ਅਤੇ ਖਿਚੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਓ।
- ਪੂਰਾ ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦਿਓ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹਲਕਾ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਾਭਦਾਇਕ ਖੁਰਾਕ:
- ਖਿਚੜੀ ਅਤੇ ਦਲੀਆ।
- ਉਬਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ।
- ਦਾਲ ਦਾ ਪਾਣੀ।
- ਹਲਕਾ ਸੂਪ।
- ਕੇਲਾ।
- ਪੱਕਾ ਪਪੀਤਾ।
- ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਛਿੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੇਬ।
- ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਓਆਰਐਸ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਭੋਜਨ।
- ਕੱਚਾ ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਧੋਏ ਫਲ।
- ਬਹੁਤ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ।
- ਬਾਹਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼।
- ਜੰਕ ਫੂਡ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ।
- ਸ਼ਰਾਬ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕੌਫੀ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਦੁੱਧ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਦਸਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਦੌਰਾਨ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰੀਏ?
ਟਾਈਫਾਇਡ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ:
- ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।
- ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਭੋਜਨ ਕਈ ਵਾਰ ਖਾਓ।
- ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਲਓ।
- ਬੁਖਾਰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
- ਜੇਕਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਟਾਈਫਾਇਡ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਟਾਈਫਾਇਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼, ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
- ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਖਾਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਵੋ।
- ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ।
- ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।
- ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਵਰਤੋ।
- ਟਾਈਫਾਇਡ ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹਨ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਾ ਕਰੋ:
- ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਜਾਂ ਦਸਤ।
- ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ।
- ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਲੱਛਣ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਚੱਕਰ।
- ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਉਲਝਣ।
- ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣਾ।
- ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ।
ਨਤੀਜਾ
ਟਾਈਫਾਇਡ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਪਰ ਇਲਾਜਯੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਆਦਤ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

